Linux Dosya İzinleri: chmod ve chown Kullanımı

Linux İzin Sistemi Mantığı

Linux'ta her dosya ve klasörün üç tür kullanıcı için izinleri vardır: sahip (owner), grup (group) ve diğerleri (others). Her biri için okuma (r=4), yazma (w=2) ve çalıştırma (x=1) izinleri tanımlanır. Bu değerlerin toplamı sayısal izin değerini oluşturur.

chmod ile İzin Değiştirme

# Sayısal yöntem
chmod 755 dosya.sh    # sahip: rwx, grup: r-x, diğer: r-x
chmod 644 index.php   # sahip: rw-, grup: r--, diğer: r--

# Sembolik yöntem
chmod +x betik.sh     # çalıştırma izni ekle
chmod -R 755 /klasor  # klasör ve içindekiler (recursive)

Yaygın İzin Değerleri

Web sunucularında genel kural: klasörler için 755, dosyalar için 644 kullanılır. Hassas yapılandırma dosyaları için 600 tercih edilir. Güvenlik açısından hiçbir zaman 777 (herkese tam yetki) kullanmamaya çalışın.

chown ile Sahiplik Değiştirme

# Sahibi değiştir
sudo chown kullanici dosya.txt

# Sahip ve grubu birlikte değiştir
sudo chown www-data:www-data /var/www/html -R

Web sitesi dosyalarının web sunucusu kullanıcısına (Apache'de www-data, bazı sistemlerde nginx) ait olması, izin hatalarını ve güvenlik sorunlarını önler.